با ما همراه باشید

اخبار 12

بررسی مبانی فقهی علامه طباطبایی

منتشر شده

در

بررسی مبانی فقهی علامه طباطبایی

ایسنا/خراسان رضوی در چند دهه اخیر دیدگاه‌های علامه طباطبایی به‌ عنوان یکی از اندیشمندان معاصر در عرصه‌های مختلف دانش‌های اسلامی همواره مورد توجه صاحب‌نظران و کانون‌های علمی بوده و در این میان، آراء تفسیری و فلسفی او، نگاه دقیق‌تری را به خود معطوف داشته است.

حجت‌الاسلام جواد معین در یادداشتی که به بهانه سالروز بزرگداشت علامه طباطبایی در اختیار ایسنا قرار داده آورده است:

در کنار بررسی روش تفسیری، فلسفی و مشرب عرفانی علامه درباره «مبانی فقهی» ایشان کمتر سخن آمده و حال آنکه علامه علاوه بر نگاشتن شرحی بر «کفایة الأصول» آخوند خراسانی بیشتر «آیات فقهی» قرآن کریم که حدود ۵۰۰ آیه است را در تفسیر گران‌سنگ خود «المیزان فی تفسیر القرآن» شرح و تفسیر کرده است.

بدیهی است که تفسیر این دسته از آیات باید بر اساس اصول و مبانی باشد که در این نوشتار مهم‌ترین مبانی علامه طباطبایی در تفسیر آیات فقهی از جمله حجیت ظواهر کتاب، تشریعی بودن آیات قرآن، حجیت سنت، قواعد اصول فقه، قواعد ادب عربی، علوم قرآن -قرائت، اسباب نزول و نسخ -مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد تا ضمن نگاهی نو، برگی دیگر به پژوهش‌های پیرامون علامه و المیزان افزوده شود.

گزارش بررسی دیدگاه‌ها و مبانی فقهی علامه در المیزان و سایر نگاشته‌های ایشان نشان می‌دهد که حرکت علمی او در زمینه تفسیر آیات الاحکام، همواره بر اساس دیدگاه‌های مشهور امامیه بوده و برداشت‌های او در نهایت، تفاوت چندانی با دیدگاه فقهی مشهور شیعه نداشته است.

از بررسی تفسیر المیزان این‌گونه می‌توان نتیجه گرفت که علامه بر آن نبوده که به‌ طور مفصل به مباحث فقهی و تفسیر آیات الأحکام در المیزان بپردازد اما در نهایت از آنجایی که این تفسیر ترتیبی بوده لذا این دسته از آیات توسط علامه مورد بحث و بررسی قرار گرفته است که در برخی موارد به‌طور اجمال و در پاره‌ای از آیات به طور مفصل به توضیح و تفسیر آیات می‌پردازد.

بدیهی است که لازمه تفسیر آیات الاحکام، پیروی کردن از برخی «اصول و مبانی فقهی» است که مفسر بایستی با آن آشنا باشد و آن‌ها را در پژوهش و تحقیق خود، مورد توجه قرار دهد.

علامه با فقه و اصول آشنا بوده و در علم فقه و اصول کوشش‌های فراوانی داشته به‌ طوری که در علم اصول نظریات خاصی ارائه داده و در برهه‌ای نیز مشغول به تدریس خارج فقه بوده است؛ لذا در تفسیر آیات فقهی مبانی فقهی خود را مورد توجه قرار داده است.

البته ناگفته نماند که ممکن است در تفسیر بسیاری از آیات الاحکام علامه تصریح به مبانی فقهی نکرده باشد ولی از نوع نگرش علمی ایشان و توضیحات تفسیری، می‌توان مبانی فقهی مربوط به آن آیه را به دست آورد.

از سوی دیگر در خصوص چگونگی تفسیر آیات الاحکام باید بگوییم که در اکثر آیات علامه بدون یادکردی از مشهور امامیه، از دیدگاه ایشان پیروی کرده است. او در تفسیر این‌گونه آیات، به منابع اندکی از کتب و تفاسیر فقهی مراجعه داشته که در همین راستا شایسته است «تصحیح و تعلیق المیزان» مورد بررسی اصحاب اندیشه و قلم قرار گیرد. علامه در توضیح برخی از آیات فقهی، دیدگاه فقها و مفسران «عامّه» را یادآور شده و روایات فقهی- تفسیری عامّه را نیز مورد نقد قرار داده است.

ایشان با توجه به نگاه و روشی که در تفسیر قرآن دارند، ظواهر قرآن را حجت دانسته و در تفسیر به آن استناد می‌کند. همچنین سنت معتبر را در کنار قرآن برای تفسیر آیات ضروری می‌داند. خبر واحد معتبر در نگاه علامه هم‌ردیف با خبر متواتر قرار دارد و علامه برای تفسیر برخی از آیات به آن استناد می‌کند.

در مجموع نگارنده بر این باور است که علامه در تفسیر آیات الاحکام، اصول و مبانی فقهی را مورد توجه قرار داده و از آن مبانی در تفسیر آیات الأحکام استفاده نموده است. تفسیر گران‌سنگ المیزان فی تفسیر القرآن را هرچند نمی‌توان به‌عنوان یک «تفسیر فقهی» قلمداد کرد ولی در عین حال علامه نیز همانند برخی دیگر از مفسران معاصر گاهی به بررسی اجمالی تفسیر آیات الاحکام بر اساس آنچه پیشینیان فقیه گفته‌اند پرداخته و در برخی موارد، تحلیل‌های خوب و مفصلی  هم در خصوص این آیات داشته است؛ بنابراین درنگ‌های کلامی و فلسفی ایشان پررنگ‌تر به نظر می‌آید و از همین جهت است که این رویکردها بیشتر مورد توجه اندیشمندان قرار گرفته است.

در نهایت می‌توان گفت به‌رغم اینکه گرایش تفسیری علامه، «گرایش فقهی» نبوده ولی در بسیاری از آیات الاحکام به خوبی یک تفسیر فقهی به بررسی آن آیات پرداخته و از همین جهت است که رویکرد فقهی در المیزان، جای مناسبی برای تحقیق و پژوهش دارد.

در دوره معاصر و به‌ ویژه پس از انقلاب شکوهمند اسلامی، مباحث و موضوعات دینی، جان تازه‌ای پیدا کرد و گویی که بعد از سال‌ها بر کالبد خشکیده علوم اسلامی روحی عیسوی دمیده شد. در این میان اما دانش فقه و تفسیر قرآن کریم جایگاه خاصی را بیش‌ازپیش به خود اختصاص داد. یکی از مفسران معاصر که بعد از انقلاب اسلامی توانسته بود در جمهوری اسلامی ایران، نگاه‌های اندیشمندان و صاحب‌نظران را به خود معطوف دارد «مرحوم علامه سیّد محمدحسین طباطبایی» بود.

او با نوشتن تفسیر گران‌سنگ المیزان فی تفسیر القرآن دریچه‌ای نو در افق بی‌کران تفسیر قرآن باز کرد که به اذعان اندیشمندان بین مفسران معاصر تا این اندازه به تفسیری دقیق از قرآن پرداخته نشده بود چراکه این تفسیر دست‌مایه‌های کم‌یابی دارد که کمتر تفسیری از آن برخوردار است.

علامه از بطن حوزه‌های علمیه برخاسته بود، و از دانش «علوم عقلی و نقلی» به‌خوبی بهره داشت. در تفسیر قرآن روش «آیه به آیه» را دنبال می‌کرد و البته در این بین، آیاتی که سبقه کلامی و فلسفی داشت را به‌طور مفصل‌تری به بحث می‌پرداخت. صاحب المیزان هرچند نگاه فلسفی خود را در تفسیر برخی از آیات نقش می‌داد، اما در عین حال گاهی به نقد و بررسی روایات در ذیل «بحثٌ رواییٌ» نیز می‌پرداخت، و گاهی نیز دیدگاه‌های اندیشمندان دیگر را در بوته نقد قرار می‌داد که خود نشانگر گستردگی زوایای این تفسیر است.

علامه در مقدمه المیزان، ابتدا تمایل زیادی به بررسی آیات فقهی نشان نمی‌دهد و آن مباحث را به کتب فقهی واگذار می‌کند و می‌گوید «و أمّا آیاتُ الأحکامِ، فقد اجتَنبنا تفصیلَ البیان فیها لرجوع ذلک إلی الفقه» ولی ناگزیر در ذیل هر آیه فقهی، به بررسی آن می‌پردازد، چراکه بنای ایشان بر تفسیر ترتیبی کل آیات بوده و به همین جهت می‌بایست، آیات فقهی نیز همانند سایر آیات قرآن شرح و تفسیر شود.

به این ترتیب، علامه تمامی آیات الاحکام را تبیین نموده، حال برخی از آیات با تفصیل کمتر و برخی آیات با تفصیل بیشتری از سوی علامه مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.

از سوی دیگر در سراسر تفسیر گران‌بهای المیزان می‌بینیم که علامه برخلاف آنچه در مقدمه آورده و ابراز علاقه‌ای نسبت به ورود به مباحث فقهی نشان نداده، ولی عملاً ذیل هر آیه‌ای که مربوط به مباحث فقهی بود، به تفسیر و تحلیل آن آیات پرداخته، خواه به‌ صورت مفصل و گسترده و خواه به‌ صورت مختصر و گذرا.

ایشان در عین حال آیات فقهی را مورد بحث و بررسی قرار داده است و قطعا در این مسیر از اصول و مبانی خاصی پیروی می‌کرده است، چون اساساً، هر نوع نگرش تفسیری، بر پایه یک سلسله مبانی و اصولی استوار است، که این مبانی در خلال تفسیر، نمود پیدا می‌کند.

برخی در آثار خود کوشش نموده‌اند تا مبانی تفسیری مفسران را به شکل کامل‌تری تبیین کنند و گرایش و اصول تفسیری آن مفسر را روشن سازند. پژوهشگری در این زمینه به حدود ۱۳۰ اثر به‌ عنوان منابع مبانی و اصول تفسیر اشاره می‌کند.

یادداشت از حجت‌الاسلام جواد معین، استاد حوزه علمیه خراسان و مدیر گروه زبان و ادبیات عربی جامعة المصطفی العالمیه مشهد

منبع: ايسنا

ادامه مطلب
برای افزودن دیدگاه کلیک کنید

یک پاسخ بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اخبار 12

۷۱ هزار دز واکسن کرونا در اردبیل تزریق شده است

منتشر شده

در

توسط

۷۱ هزار دز واکسن کرونا در اردبیل تزریق شده است

ایسنا/اردبیل فرماندار اردبیل گفت: در شهرستان اردبیل تاکنون بیش از ۷۱ هزار و ۵۰۰ دز واکسن کرونا در بین گروه‌های سنی اعلام شده و بیماران خاص تزریق شده است.

مسعود امامی یگانه ۲۸ تیر در مراسم افتتاح چهارمین مرکز تجمیعی واکسیناسیون در اردبیل اظهار کرد: از همکاری سپاه، آموزش و پرورش و مرکز بهداشت در راه‌اندازی این مرکز تجمیعی قدردانی می‌کنیم چرا که در حال حاضر چهار مرکز تجمیعی تزریق واکسن را در شهرستان اردبیل عهده‌دار هستند.

وی تصریح کرد: در حال حاضر علاوه بر این مراکز تجمیعی در ۱۱ مرکز جامع بهداشتی شهری و ۱۳ مرکز جامع بهداشت روستایی عملیات واکسیناسیون برای گروه‌های سنی مختلف در حال انجام است.

فرماندار اردبیل متوسط تزریق واکسن را در شهرستان اردبیل ۷۹ درصد و بالاتر از میانگین استانی اعلام کرد و گفت: تلاش بر این است تا تزریق واکسن در مراکز جامع بهداشتی و تجمیعی ادامه پیدا کند تا گروه‌های بیشتری به مرحله ایمن‌سازی برسند.

امامی یگانه افزود: نوبت‌دهی در مراکز تزریق برای جلوگیری از تجمع بیش از حد به صورت سامانه انجام می‌شود که گروه‌های سنی اعلام شده ۶۰ سال به بالا می‌توانند با مراجعه به سامانه سلامت ثبت‌نام کرده تا روزانه با ثبت‌نام یک‌هزار و ۷۰۰ نفر عملیات واکسیناسیون به خوبی انجام شود.

وی در بخش دیگری از سخنان خود خاطر نشان کرد: ‌در شهرستان اردبیل با تزریق واکسن ایرانی و همچنین برای گروه‌های سنی ۶۰ تا ۷۰ سال کار اجرایی و عملیاتی در این حوزه شروع شده و تلاشمان بر این است تا با گسترش این اقدامات جلوی آسیب‌ها در پیک پنجم کرونا نیز گرفته شود.

در حال حاضر شهرستان اردبیل در وضعیت قرمز کرونایی قرار دارد به طوری که تعداد بیماران بستری که اغلب در شهرستان اردبیل، مشگین‌ و پارس‌آباد است به بیش از ۲۸۸ بیمار بستری کرونایی رسیده که حال عمومی ۶۰ بیمار کرونایی بدحال و در بخش مراقبت‌های ویژه نگهداری می‌شوند.

منبع:ایسنا

ادامه مطلب

اخبار 12

اعلام زمان انتشار نتایج ارزشیابی فعالیت‌های تحقیقاتی دانشگاه‌های علوم پزشکی

منتشر شده

در

توسط

اعلام زمان انتشار نتایج ارزشیابی فعالیت‌های تحقیقاتی دانشگاه‌های علوم پزشکی

طبق برنامه زمان‌بندی، سه‌شنبه دوم شهریور ماه نتایج ارزشیابی فعالیت‌های تحقیقات و فناوری دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور منتشر می‌شود.

به گزارش ایسنا، طبق برنامه زمانبندی اعلام شده پس از برگزاری جلسه با کارشناسان مسئول دانشگاه‌ها و معرفی فرآیند اجرایی ارزشیابی فعالیت‌های تحقیقاتی، دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور تا نهم مرداد ماه فرصت دارند تا مستندات مورد درخواست در راهنمای ارزشیابی را به معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت ارسال کنند. پس از آن تا ۱۵ مرداد ماه مستندات بررسی خواهد شد.

سامانه ارزشیابی تحقیقات و فناوری (RTES) ۱۶ مرداد ماه برای مشاهده نتایج ارزشیابی در دسترس خواهد بود. پس از بررسی اعتراضات احتمالی، در نهایت سه‌شنبه دوم شهریور ماه نتایج ارزشیابی فعالیت‌های تحقیقات و فناوری دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور اعلام خواهد شد.

معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با راه اندازی سامانه (RTES) در ابتدای تیر ماه، دستورالعمل ارزشیابی فعالیت‌های تحقیقاتی دانشگاه‌های علوم پزشکی را ابلاغ کرد و در یک نشست مشترک که با حضور مدیران ستادی معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت برگزار شد، جزئیات و تغییرات اعمال شده نیز تشریح شد.

بنابر اعلام روابط عمومی معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، دستورالعمل ارزشیابی فعالیت‌های تحقیقات و فناوری دانشگاه‌های علوم پزشکی با رویکرد بازآرایی و بازسازماندهی، متناسب با فرآیندهای بهینه و کارا و در عین ایجاد دسترسی و شفافیت در بستر سامانه برخط توسط معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت بازبینی و تدوین شده است.

منبع:ایسنا

ادامه مطلب

اخبار 12

پترائوس: افغانستان در حال فروپاشی است

منتشر شده

در

توسط

پترائوس: افغانستان در حال فروپاشی است

ژنرال دیوید پترائوس، یکی از فرماندهای نظامی سابق آمریکا در افغانستان گفت، وضعیت در این کشور جنگ‌زده حتی پیش از تکمیل خروج نظامیان ایالات متحده از آن، در حال فروپاشی است.

به گزارش ایسنا، ژنرال پترائوس در مصاححبه با برنامه جی.پی.اس فرید زکریا در شبکه خبری سی.ان.ان گفت: وضعیت میدانی هر هفته وخیم‌تر میشود.

اوایل امسال، جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا گفت نظامیان آمریکایی از افغانستان خارج می‌شوند و به تازگی هم تاریخ نهایی خروج را زودتر کرده است. تلاش های بایدن برای پایان دادن به طولانی ترین جنگ آمریکا در تاریخ، موافقان و مخالفانی داشته است.

ژنرال پترائوس که سالها در افغانستان خدمت کرد، گفت: میترسم به عقب نگاه کنیم و از تصمیم به خروجمان متاسف شویم. متاسفانه ممکن است ما زودتر از آنچه فکرش را میکردم و بعد از آنکه تصمیم خروج اعلام شد بیان کردم، متاسف شویم.

پترائوس که سال ۲۰۱۱ از ارتش بازنشسته شد تا مدیر سیا شود، افزود: علاوه بر این، فکر میکنم ما همچنین به عقب نگاه خواهیم کرد و بابت این خروج عجولانه پشیمان شویم.

فرید زکریا در بخشی از سوالاتش اینطور گفت که نیروهای افغان از اینکه بیشتر کار مبارزه با طالبان را بر عهده آمریکا بگذارند، خشنودند اما پترائوس این ایده را رد کرد. این ژنرال آمریکایی گفت: اگر نیروهای امنیت ملی افغانستان می جنگیدند نیروهایش را در حجم وسیعی از دست میداد. وضعیت هنوز هم همانطور است. مشکل اکنون این است که آنها اطمینان ندارند که آیا کسی برای نجات می آید یا خیر و همین موضوع، تردید زیادی را وارد میدان نبرد میکند.

مجری سی.ان.ان همچنین به دلایل ناامیدی آمریکا از جنگ در افغانستان از جمله ناتوانایی در ورود به پایگاه های طالبان در پاکستان اشاره کرد. این ژنرال بازنشسته با این مساله موافق بود اما گفت خروج نظامیان آمریکایی قرار نیست پایانی بر جنگ در آنجا باشد.

ژنرال پترائوس تاکید کرد: هیچکس بیش از کسانی که واقعا در افغانستان حضور داشته‌اند، دلشان نمی‌خواهد این جنگ‌های بی‌پایان به پایان برسند. اما ما در حال پایان دادن به این جنگ نیستیم. ما در حال خاتمه دادن به مداخله آمریکا در آن هستیم. متاسفانه آنچه اکنون میبینم، طلوع یک جنگ داخلی وحشیانه است.

انتهای پیام

منبع:ایسنا

ادامه مطلب

برترین ها