با ما همراه باشید

اخبار

نگاهی به سیر تاریخی قرآن‌های نفیس موزه حرم مطهر رضوی

منتشر شده

در

نگاهی به سیر تاریخی قرآن‌های نفیس موزه حرم مطهر رضوی

  موزه حرم مطهر رضوی شامل بخش‌ها و گنجینه‌های متنوعی است که بازدید از هر بخش تجربه‌ای جدید و متفاوت به همراه دارد. گنجینه قرآن و نفایس این موزه شامل انواع مختلف قرآن و آثار خطی است که تماشای آن‌ها برای علاقه‌مندان به تاریخ و نسخ خطی و قدیمی بسیار جذاب و دوست‌داشتنی است.

این گنجینه در ۲۲ بهمن سال ۱۳۶۴ خورشیدی به عنوان اولین گنجینه تخصصی برای نمایش نسخه‌های خطی قرآن، مرقعات و آثار هنری هنرمندان آستان قدس رضوی در ساختمان شماره ۳ موزه آستان قدس رضوی افتتاح و بیش از ۸۰ نسخه قرآن نفیس، جلدهای لاکی و تعدادی مرقعات از مجموعه آثار موجود در مخازن آستان قدس رضوی انتخاب و  نمایش داده شد.

در سال ۱۳۸۹ و سال ۱۳۹۲ خورشیدی ۳ تالار به مساحت ۶۵۰ متر مربع به فضای نمایشی این موزه افزوده شد. در تالاری از این بخش قرآن‏‌های پوستی مربوط به ۳ قرن اول هجری و برخی از قرآن‌های منسوب به خط امامان اطهار(ع) به نمایش گذاشته می‌شود.

همچنین یک تالار برای نمایش منتخبی از قرآن‏‌های نفیس از قرن چهارم تا قرن سیزدهم هجری و تعدادی از مرقعات و یک تالار برای نمایش قطعاتی از آثار خوشنویسی از قرن نهم تا عصر حاضر اختصاص داده شده است.

از جمله آثار مهم این گنجینه می‌توان مجموعه نفیسی از قرآن‏‌های خط کوفی نوشته شده بر پوست و منسوب به دست‏‌خط ائمه اطهار(ع) را نام برد که با قدمت ۱۰۰۰ ساله توسط شاه عباس صفوی وقف شد و وقف‏‌نامه آن توسط شیخ بهایی نوشته شده است.

همچنین یک جزء از قرآن مربوط به قرن چهارم هـجری قمری که در سال ۳۹۳ قمری توسط «ابوالقاسم منصوربن‌محمدبن کثیر» (وزیر و صاحب دیوان مسعود و محمود غزنوی) به این موزه وقف شده است، از دیگر آثار مجموعه به شمار می‌رود.

برگی از قرآن مربوط به قرن چهارم هجری، مشهور به خط پیرآموز، یک جزء از قرآن مربوط به قرن پنجم قمری که واقف و کاتب آن «ابوالبرکات» در رمضان ۴۲۱ قمری است، دو جزء از قرآن نفیس به خط و تذهیب «عثمان‌بن‌حسین ورّاق» در تاریخ ۴۶۶ قمری، نسخه‏‌های قرآن مربوط به قرن پنجم و شش هجری همراه با ترجمه فارسی کهن، دو نسخه قرآن به خط یاقوت «مستعصمی»، برجسته‌ترین خطاط قرن هفتم هجری نیز نمونه‌هایی از اشیای موجود در این بخش از گنجینه حرم رضوی است.

علاوه بر این‌ها هشت برگ از قرآن به خط محقق روی کاغذ خان‌بالغ و منسوب به خط «بایسنقر میرزا» از دوره تیموری و ۲ نسخه قرآن به خط «عبدالقادر حسینی شیرازی» از خوشنویسان قرن دهم هجری که یکی از آن‌ها توسط «سلطان ابراهیم قطب‌شاه»، پادشاه گلکنده در دکن هندوستان به تاریخ ربیع‌الاول سال ۹۷۰ هجری وقف شده در این بخش از موزه به نمایش رسیده است.

قرآن معروف به بابری مربوط به نیمه دوم قرن دهم هجری از دیگر آثار این موزه محسوب می‌شود؛ این قرآن به خط اختراعی «ظهیرالدین محمد بابر»، بنیان‌گذار سلسله مغولی در هندوستان، نگاشته شده که در سال ۱۱۱۹ قمری توسط «شاه سلطان حسین صفوی» وقف آستان قدس رضوی شد.

یک نسخه قرآن با پنج تفسیر در حواشی، نمونه‌ای از اشیای به نمایش گذاشته ‌شده در این موزه به شمار می‌رود که مربوط به دوره صفوی است. این قرآن دارای ترجمه در متن و پنج تفسیر از علمای شیعه و سنی در حواشی است که از جمله این تفاسیر می‌توان تفسیر حسینی، تفسیر بیضاوی، تفسیر جلالین، تفسیر کشاف و تفسیر مدارک را نام برد.

یک نسخه قرآن به خط «احمد نیریزی»، خوشنویس قرن ۱۲ هجری و یک نسخه قرآن به خط استاد «عبدالوهاب شیرازی» به تاریخ ۱۲۶۱ هجری همراه با ترجمه به خط نستعلیق، تعدادی مرقعات به خط زیبای استادان بزرگ خوشنویس از قرن دهم تا قرن سیزدهم هجری همچون میرعلی هروی، میرعماد حسنی، درویش عبدالمجید طالقانی، وصال شیرازی، میرزا غلامرضا اصفهانی، محمدکاظم، سلطانعلی، علی‌رضا عباسی، محمد هاشم، میرزا محمدحسن‌خان مستوفی و میرزا حسن‌خان طباطبائی نائینی در خط تعلیق، نستعلیق و شکسته نستعلیق، سیاه مشق، مفردات و … نیز در گنجینه قرآن و نفایس این موزه وجود دارد.

۲ نسخه از پارچه‏‌های زیارت‌نامه طوماری شامل «جامعه کبیره» به نمایش گذاشته شده است که بر روی پارچه کتان به خط «سلیمان‌بن‌محمدتقی قزوینی» به تاریخ ۱۲۲۱ هجری و مجموعه زیارت وارث و حضرت رضا(ع) به خط نسخ اهدایی استاد محمود فرشچیان نمونه‌های دیگری از آثار موزه محسوب می‌شود.

انواع جلد(جلد سوخت، ضربی و لاکی روغنی)، انواع قلم‌دان‌های لاکی روغنی، چوبی منبت‌کاری و خاتم‏کاری و فلزی، رحل و جعبه قرآن خاتم‌کاری شده، انواع وسایل کتابت (قلم، دوات، قلم‏‌تراش، قیچی و قط‏زن) و همچنین تابلو نقاشی قهوه‏خانه‏‌ای مربوط به اوایل دوره قاجار از دیگر آثار این مجموعه به حساب می‌آید.

قرآن منسوب به خط امام علی‌بن‌ابی‏طالب(ع) از دیگر اشیاء حاضر در موزه رضوی است که در اندازه ۲.۳۳ در ۵.۲۳ بوده و دارای ۶۹ برگ است و از آغاز سوره هود تا پایان سوره کهف به خط کوفی روی پوست نوشته شده است. در هر صفحه، پانزده سطر از آیات قرآن با اعراب، اعجام و تنوین به شیوه دفتری و در آخرین صفحه رقم «کتبه علی‌بن‌ابی‌طالب» نوشته شده است.

این قرآن توسط «شاه عباس صفوی» وقف شده و صفحه اول وقف‏‌نامه شاه‌عباس صفوی به خط و امضای شیخ بهائی در تاریخ جمادی‌الاول سال ۱۰۰۸ هـجری قمری نوشته شده است. در حاشیه‏ صفحات و صفحه آخر آن نیز یادداشت‏‌های تاریخی «داخل عرض شد»، «زیارت شد» و «ملاحظه شد» با مهر متصدیان وقت از ماه شعبان سال ۱۲۶۶ تا نوزدهم شوال ۱۳۴۲ هـجری قمری ثبت شده است.

صفحه دوم و سوم این قرآن دارای تذهیب بوده، اسامی سوره‏‌ها و عدد هر ده آیه در دایره زرّین به خط زر با تحریر نوشته شده و دارای نشان‏‌های ترنجی و مذهّب در فواصل آیات است و همچنین جلد این قرآن چرمی دورو ونوساز است.

از دیگر آثار حاضر در این مجموعه می‌توان به قرآن منسوب به خط علی‌بن‌موسی‌الرضا(ع) نیز اشاره کرد، این قرآن دارای ۲۷ برگ با صفحه‌پردازی دفتری است. در هر صفحه شانزده سطر است و قسمت‏‌هایی از سوره‏‌های نور، قصص، عنکبوت، روم، لقمان، سجده، احزاب، مؤمنون، فصلت جاثیه، احقاف، واقعه و حدید با اعراب آن به شنگرف، اعجام به سیاهی و شّد ومدّ و تنوین و همزه به زنگار نوشته شده است.

این قرآن دارای هفت سر سوره عنکبوت، لقمان، سجده، احزاب، فصّلت، احقاف و حدید است که به زر تحریردار مزیّن به نقشی زریّن به طرحی اسلیمی و به شکل جار درحاشیه آن قرار دارد. در پایان هر سوره خطی مستقیم و گره‏‌دار به تحریر و زر تا آخر سطر کشیده شده و در فاصله هر ده آیه یک ترنج کوچک به تحریر، زر، زنگار و شنگرف نقش بسته است.

این قرآن دارای مهرهایی است که نشان می‏‌دهد در دوره‏‌های مختلف تاریخی این نسخه بازدید شده است. جلد این قرآن از چرم(تیماج) قهوه‏‌ای روشن بوده که با جدول‌بندی مزدوج و نقش یک ترنج ضربی تزئین‌ و نوسازی شده است.

منبع: ايسنا

ادامه مطلب
برای افزودن دیدگاه کلیک کنید

یک پاسخ بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اخبار

آلودگی هوای شهرهای پرجمعیت طی امروز

منتشر شده

در

توسط

آلودگی هوای شهرهای پرجمعیت طی امروز

رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا از آلودگی هوای شهرهای پرجمعیت طی امروز(۲۴ آبان ماه) خبر داد.

صادق ضیاییان در گفت و گو با ایسنا افزود: براساس تحلیل آخرین نقشه‌های پیش یابی هواشناسی، امروز(۲۴ آبان ماه) در اکثر مناطق کشور جوی پایدار حاکم است و برای شهرهای صنعتی و پرجمعیت انباشت آلاینده های جوی و کاهش کیفیت هوا پیش‌بینی می‌شود.

وی افزود: سه شنبه (۲۵ آبان ماه) شمالی شدن جریانات روی دریای خزر برای استان‌های ساحلی دریای خزر و اردبیل بارش آغاز خواهد شد و با گذر امواج تراز مبانی، در بخش‌هایی از کردستان، کرمانشاه، ایلام، خوزستان، همدان، مرکزی، لرستان، کهگیلویه و بویراحمد، چهارمحال و بختیاری، ارتفاعات و دامنه‌های جنوبی البرز به تدریج اصفهان، شمال بوشهر، شمال فارس، غرب، یزد، خراسان شمالی و خراسان رضوی بارش باران، وزش باد شدید موقت و در مناطق سردسیر و مرتفع بارش برف پیش‌بینی می‌شود. بیشینه مقادیر بارش در این روز برای سواحل دریای خزر انتظار می رود و در نواحی جنوب غرب بارش همراه با رعد و برق خواهد بود.

رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا ادامه داد: چهارشنبه (۲۶ آبان ماه) فعالیت سامانه بارشی با شدت کمتر در استان‌های ساحلی دریای خزر، لرستان، ارتفاعات خوزستان، مرکزی، اصفهان، چهارمحال و بختیاری، یزد و خراسان رضوی ادامه خواهد داشت. از اواخر وقت چهارشنبه سامانه از شمال شرق کشور خارج می‌شود و طی روزهای پنجشنبه و جمعه (۲۷و ۲۸ آبان ماه) مجدد جوی پایدار بر کشور حاکم خواهد شد و در شهر های پرتردد و صنعتی افزایش غلظت آلاینده‌ها انتظار می‌رود.

وی افزود: طی روزهای سه شنبه و چهارشنبه (۲۵ و ۲۶ آبان ماه) در نواحی غرب، سواحل دریای خزر، اردبیل، خراسان شمالی و چهارشنبه در نواحی شرق، شمال شرق، مرکز و دامنه‌های جنوبی البرز کاهش محسوس دما بین ۸ تا ۱۲ درجه سانتیگراد رخ خواهد داد. همچنین در این دو روز برای نواحی شمال شرق و شرق وزش باد شدید پیش‌بینی می‌شود.

به گفته ضیاییان اوایل وقت امروز (۲۴ آبان ماه) تنگه هرمز و شرق خلیج فارس مواج پیش بینی می‌شود همچنین سه شنبه و چهارشنبه (۲۵ و ۲۶ آبان ماه) دریای خزر مواج و توفانی خواهد بود.

رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا درباره وضعیت جوی تهران طی دو روز آینده اظهارکرد: آسمان تهران فردا ( ۲۵ آبان ماه) نیمه‌ابری و به‌تدریج ابری با حداقل دمای ۷ و حداکثر دمای ۱۶ درجه سانتیگراد و طی ‌چهارشنبه ( ۲۶ آبان ماه) نیمه‌ابری تا ابری همراه با بارش باران و وزش باد و در اواخر وقت به‌تدریج کاهش ابر با حداقل دمای ۳  و حداکثر دمای ۸  درجه سانتیگراد پیش‌بینی می‌شود.

ضیاییان در پایان گفت: طی امروز و فردا (۲۴  و ۲۵ آبان ماه) بندرعباس با دمای ۳۱ و۳۰ درجه سانتیگراد گرم‌ترین و اراک با  دمای ۱۰ درجه سانتیگراد سردترین مراکز استان‌ کشور هستند.

منبع:ایسنا

ادامه مطلب

اخبار

اهدای ۱۰۰ هزار جلد کتاب بین جامعه‌ی هدف تا پایان امسال در ایلام

منتشر شده

در

توسط

اهدای ۱۰۰ هزار جلد کتاب بین جامعه‌ی هدف تا پایان امسال در ایلام

ایسنا/ایلام مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان ایلام گفت: سال گذشته بیش از ۶۰‌ هزار جلد کتاب در میان جوامع هدف توزیع شده و هدف‌گذاری ما تا پایان سال جاری، اهدای ۱۰۰هزار جلد کتاب به علاقه‌مندان در مناطق محروم و کم‌برخوردار استان براساس ذائقه مخاطبان و به یاد و نام ۳۰۰۰ شهید ارزشمند استان است.

«عمران خودآموز» در گفت‌وگو با ایسنا، به اهمیت هفته کتاب و کتابخوانی در کشور اشاره و اظهار کرد: خوشبختانه توسعه و ترویج فرهنگ کتاب و کتابخوانی در استان ایلام با بهره‌گیری از ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های موجود در چند سال اخیر روندی رو به رشد داشته و اخیراً با افتتاح کتابخانه‌ی تخصصی فرهنگ، هنر و ارتباطات گامی مهم در این زمینه برداشته شده است.

وی گفت: استمرار فعالیت کتابسرا با رویکردی جدی، تخصصی و حرفه‌ای در حوزه‌ی توزیع هدفمند کتاب، خرید حداکثری کتاب از مؤلفان و ناشران بومی، برگزاری برنامه‌های مختلف در فضای مجازی با محوریت کتاب و کتابخوانی، برگزاری مستمر جایزه‌ی کتاب سال استان از سال ۱۳۹۵ تاکنون و… زیرساخت‌های توسعه‌ی کتابخوانی در استان‌ تقویت شده و تلاش داشته‌ایم با شناسایی نیازهای جوامع هدف یار مهربان به‌ صورت حداکثری و گسترده و با سهولت در دسترس مخاطبان قرار گیرد.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان ایلام افزود: دبدار با نماینده ولی‌فقیه در استان با حضور نمایندگان ناشران و نویسندگان با نماینده ولی‌فقیه در استان و امام جمعه ایلام ،دیدار با ناشران استانی و اصحاب پیشکسوت قلم به‌صورت محدود و شرکت در مراسم غبارروبی مزار شهدای گمنام شهر ایلام با رعایت شیوه‌نامه‌های بهداشتی برگزار می‌شود.

خودآموز بازدید از کتابفروشی‌های شهر ایلام و بررسی مسائل و مشکلات این قشر پرتلاش فرهنگی و  بازدید از کتابخانه‌های عمومی با همراهی مسئولان را از دیگر برنامه‌های هفته کتاب و کتاب‌خوانی عنوان کرد و گفت: ویژه‌ برنامه‌های کتاب و کتابخوانی در شهرهای مختلف استان و در مجتمع‌های فرهنگی، هنری ادارات تابعه نیز برگزار خواهد شد.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان ایلام  با بیان اینکه با هدف تجهیز کتابخانه‌های مدارس و مساجد در مناطق محروم و البته رعایت تناسب گروه سنی جوامع هدف بر اساس محتوا و موضوع، کتاب‌های مناسب بین آنها توزیع خواهد شد، گفت: کتاب‌های کمک ‌آموزشی در مناطق محروم در پایه‌های تحصیلی (ابتدایی تا دبیرستان) نیز در هفته‌ی کتاب امسال اهدا خواهد شد.

خودآموز با بیان اینکه سال گذشته بیش از ۳۶۰۰ جلد کتاب کمک ‌آموزشی در میان دانش‌آموزان مستعد کم‌برخوردار در مناطق محروم استان توزیع و اهدا شده است، در خصوص اهدای هدفمند و برنامه‌ریزی ‌شده‌ی کتاب در میان جوامع هدف تصریح کرد: سال گذشته بیش از ۶۰‌ هزار جلد کتاب در میان جوامع هدف توزیع شده و هدف‌گذاری ما تا پایان سال جاری، اهدای ۱۰۰هزار جلد کتاب به علاقه‌مندان در مناطق محروم و کم‌برخوردار استان براساس ذائقه مخاطبان و به یاد و نام ۳۰۰۰ شهید ارزشمند استان است.

وی گفت: هر چند در طول سال کتاب‌هایی برای مخاطبان بزرگسال و کودک و نوجوان در مناطق محروم و کم‌برخوردار با موضوعات مختلف ادبی، مذهبی، دفاع مقدس، آیینی، هنری، ورزشی، تخصصی، علمی، سیاسی، اجتماعی، اعتقادی و… اهدا می‌شود.
وی فرهنگ اهدا کتاب را تقویت بنیادهای انگیزشی مخاطبان عنوان کرد و افزود: یکی از اهداف کلان و بلندمدت این اداره‌کل، توسعه و ترویج حداکثری فرهنگ مطالعه و کتابخوانی در جامعه مخصوصاً در میان افراد محروم و نیازمند و به‌دور از امکانات فرهنگی بوده است.
خودآموز گفت: یکی از برنامه‌هایی که بسیار مورد استقبال جوامع هدف قرار گرفته، آیین تجلیل از فعالان، خادمان حوزه‌ی نشر، ناشران، نویسندگان، کتابفروشان، ویراستاران، طراحان و … است که هر سال از سوی این اداره کل برگزار شده و امیدواریم بتوانیم در هفته‌ی کتاب به‌ صورت حضوری و با رعایت شیوه‌نامه‌های بهداشتی برنامه‌های شایسته و در خور و شان مخاطبان برگزار کنیم.
وی ادامه داد: بازدید از کتابفروشی‌های استان و خرید کتاب با رعایت شیوه‌نامه‌های بهداشتی در راستای اجرای طرح کتابگردی، برگزاری برنامه نقد و بررسی کتاب با حضور استادان و اهالی قلم و منتقدان به‌صورت مجازی و رونمایی از تازه‌های نشر در سال ۱۴۰۰ از برنامه‌های اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان ایلام در هفته‌ی کتاب است.
بیست ‌و نهمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران همزمان با سراسر کشور و همراه با اجرای برنامه‌های متنوع فرهنگی و هنری از امروز ۲۴ تا ۳۰ آبان‌ماه با شعار «جای خالی را با کتاب خوب پر کنیم» برگزار می‌شود.

منبع:ایسنا

ادامه مطلب

اخبار

تداوم آلودگی هوای تهران

منتشر شده

در

توسط

تداوم آلودگی هوای تهران

براساس اعلام شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، امروز(۲۴ آبان ماه) هوای تهران در محدوده ناسالم برای گروه های حساس قرار دارد که ناشی از پایداری جو، انباشت آلاینده‌ها و ترافیک صبحگاهی است.

به گزارش ایسنا پیش‌بینی‌های انجام‌شده در شرکت کنترل کیفیت هوای شهر تهران نشان می‌دهد که در صبح روز دوشنبه (۲۴ آبان ماه) همزمان با افزایش ترافیک صبحگاهی، کیفیت هوا در بیشتر مناطق در محدوده‌ ناسالم و ناسالم برای گروه‌های حساس قرار خواهد گرفت که ناشی از حاکمیت پایداری و سکون جو و انباشت آلاینده‌ها طی ساعات گذشته است.

تداوم این شرایط جوی و عدم وزش باد مؤثر در طول روز از پراکندگی آلاینده‌ها جلوگیری خواهد کرد و کیفیت هوا در وضعیت نامطلوب باقی خواهد ماند. پایداری جو تا اواخر وقت دوشنبه (۲۴ آبان ماه) ادامه خواهد داشت و با افزایش ترافیک شامگاهی بر غلظت ذرات معلق افزوده خواهد شد که برقراری وضعیت ناسالم و ناسالم برای گروه‌های حساس در بیشتر مناطق پایتخت پیش‌بینی می‌شود.

در صبح روز سه‌شنبه (۲۵ آبان ماه) با آغاز تردد خودروها بر غلظت ذرات معلق افزوده خواهد شد و آسمان غبارآلود ناشی از برقراری وضعیت ناسالم و ناسالم برای گروه‌های حساس حاکم می‌شود.

رشد تدریجی ناپایداری جوی در طول روز همراه با افزایش تندی باد تاحدودی سبب پراکندگی آلاینده‌ها خواهد شد. به‌تدریج با افزایش تندی باد همراه با رشد ابرناکی و احتمال رگبار پراکنده تا اواخر وقت سه‌شنبه از میزان غلظت آلاینده‌ها کاسته خواهد شد و در نتیجه بهبود کیفیت هوا در بیشتر مناطق پیش‌بینی می‌شود.

به گزارش ایسنا، آلاینده شاخص هوای پایتخت طی ۲۴ ساعت گذشته «ذرات معلق کمتر از ۲.۵میکرون» با میانگین ۱۴۶ بود و کیفیت هوای پایتخت در وضعیت ناسالم برای گروه های حساس قرار داشت. آلاینده شاخص هم‌اکنون «ذرات معلق کمتر از ۲.۵میکرون» با میانگین ۱۲۰ و کیفیت هوا در وضعیت ناسالم برای گروه های حساس است.

منبع:ایسنا

ادامه مطلب

برترین ها