آیا شما هم با این مشکل مواجه شده اید که تلاشتان برای کنترل وزن و تناسب اندام بی نتیجه مانده و خود را مدام سرزنش کردید؟ اگر این طور است، توصیه می کنیم وضعیت تیروئید خود را چک کنید. این غده کوچک که درست وسط گردن قرار گرفته است با هورمون هایی که تولید می کند، نقش بزرگی در تنظیم متابولیسم بدن دارد.

تیروئید چست؟ تیروئید به شکل یک پروانه در قسمت جلوی گردن شما قرار گرفته و هورمون هایی تولید می کند که T₃ و T₄ مهم ترین آن ها هستند. این هورمون ها بر واکنش های اساسی که با سوخت و ساز بدن مرتبط هستند اثر دارند. کاهش یا افزایش هورمون های تیروئیدی باعث تغییرات قابل توجه روی وزن می شود. البته تغییر وزن تنها علامت مشکل تیروئید نیست و علائم دیگر نیز باید وجود داشته باشند. پرکاری و کم کاری تیروئید دو مشکل عمده ناشی از اختلال تیروئید هستند که روی چاقی یا لاغری ناگهانی اثر دارند.

پرکاری تیروئید

در پرکاری، تیروئید هورمون های بیش تری تولید می کند. به همین دلیل سطح سوخت و ساز بدن افزایش یافته و با وجود اشتهای بالا، وزن فرد کاهش شدیدی پیدا می کند. شاید از نظر بعضی، لاغری به این شکل خیلی هم بد نباشد؛ خوردن غذا بدون بالا رفتن وزن! دقت کنید لاغری تنها عارضه پرکاری تیروئید نیست. علامت های دیگری مثل افزایش ضربان قلب، تعریق، حساسیت به گرما، تکرر اجابت مزاج و برجسته شدن تیروئید هم وجود دارد که در صورت عدم درمان زندگی فرد با خطر جدی روبرو می شود.

پس اگر طی مدت کوتاهی بدون تلاش برای لاغری وزن زیادی از دست داده اید، حتماً به پزشک مراجعه کنید. سپس اگر این مسئله مربوط به پرکاری تیروئید بود از طریق درمان دارویی، رژیم غذایی و ورزش می توانید به وزن نرمال خود برگردید.

یک رژیم غذایی خوب می تواند کمک زیادی به تنظیم وزن کند. منابع حاوی کلسیم، ویتامین D، روی، آهن و سلنیوم به بهبود تیروئید پرکار کمک می کنند. در ضمن منابع حاوی ید مانند غذاهای دریایی باید محدود شوند چرا که باعث تولید بیش تر هورمون های تیروئیدی می شوند.

در مدت کوتاهی بعد از شروع درمان معمولاً وزن به میزان قبل بر می گرد در این زمان ممکن است فرد به خاطر عادت پرخوری که در زمان بیماری داشته، همچنان به خوردن بیش از حد ادامه بدهد. این مسئله اغلب دلیل چاقی و اضافه وزن در مرحله درمان پرکاری تیروئید است. ورزش اثر ضدالتهابی دارد و برای بهبود بیماری تیروئید مفید است. نکته مهم در انتخاب نوع ورزش این است که شدت آن بالاتر از توان فرد نباشد و فشار زیادی بر قلب وارد نگردد.

کم کاری تیروئید

برعکس پرکاری در کم کاری تیروئید، احتمال اضافه وزن وجود دارد. وزن اضافه شده در این مورد بیش تر به دلیل احتباس نمک و آب در بدن بوده و از چربی نیست. البته در این مورد هم متابولیسم بدن ضعیف تر می شود و خود دلیلی بر اضافه وزن است. احساس خستگی، افسردگی و یبوست از دیگر علائم تیروئید کم کار هستند. با درمان کم کاری تیروئید، وزن به تدریج به مقدار قبلی بر می گردد. در مسیر درمان سعی کنید از یک برنامه رژیمی استاندارد استفاده کنید چون تنها مصرف دارو در رسیدن به وزن ایده آل موثر نیست. برای کاهش وزن می توانید با کم کردن کالری روزانه شروع کنید ولی خیلی سخت نگیرید. در واقع کالری دریافتی روزانه شما باید بر اساس میزان انرژی که مصرف می کنید باشد تا به هدف کاهش وزن نیم تا یک کیلو در هفته برسید. منابع ید، سلنیوم، منیزیم، ویتامین B₁₂، ویتامین D، آهن و زینک بنا به تشخیص پزشک و متخصص تغذیه در این مورد مفید هستند.

برنامه کالری شمار به شما کمک می کند تا در محدوده مشخص شده از انواع مواد غذایی استفاده کنید. رژیم کالری شماری یکی از ساده ترین راه ها برای کنترل وزن است چون شما با داشتن یک برنامه کالری شمار به راحتی می توانید انرژی ماده غذایی را که می خواهید بخورید را چک کرده و بدون حذف هیچ گروه غذایی آن را مصرف کنید. رژیم غذایی زیره این امکان را به شما می دهد که یک برنامه غذایی آسان و اصولی، با توجه به شرایط تیروئید خود داشته باشید.

اولین قدم برای کاهش کالری در کم کاری تیروئید چیست؟

اولین گام حذف تمام غذاهایی است که بدن شما به آن ها نیاز ندارد؛ مثل شیرینی ها، نوشابه، اسنک و کلیه خوراکی های ناسالم. به جای استفاده از بیسکوییت و کیک به عنوان صبحانه یا میان وعده از میوه تازه، غلات فیبردار و پروتئین ها استفاده کنید.

چه نوع رژیم هایی برای کم کاری تیروئید مناسب هستند؟

رژیم مدیترانه‌ای، برنامه‌ غذایی غنی از سبزیجات و میوه، رژیم غذایی ضد التهابی و رژیم های حذف خود ایمنی از جمله برنامه های غذایی مناسب برای این وضعیت هستند.

ورزش در کم کاری تیروئید

ورزش جزء ضروری برای هر برنامه کاهش وزن است، به علاوه این که باعث کاهش التهاب و بهبود روند درمان می شود. یک تمرین منظم صبحگاهی انرژی شما را در طول روز تامین کرده و با خستگی ناشی از کم کاری تیروئید مقابله می کند. از آنجایی که تیروئید کم کار می تواند ضربان قلب شما را کاهش دهد، قبل از انتخاب هر نوع ورزش با پزشک خود مشورت کنید. نیاز نیست خود را بیش از حد خسته کنید زیرا کاهش وزن در این بیماری به زمان نیاز دارد و با فعالیت زیاد ورزشی یا رژیم سخت حاصل نمی شود.

برنامه کالری شمار زیره این قابلیت را دارد که تحت نظر متخصصان تغذیه و با توجه به شرایط شما، بهترین رژیم را طراحی کند. اگر بعد از درمان کم کاری یا پرکاری تیروئید به وزن دلخواه خود نرسیده اید، می توانید چاقی یا لاغری با کالری شماری را امتحان کنید.